| Porady dla początkujących | Porady dla grających |
| Odżywianie | Przygotowanie fizyczne |
| Rehabilitacja | |
Urazy stawu barkowego
Uprawianie dyscypliny sportowej, której specyfiką jest wykonywanie rzutów lub inne duże zaangażowanie stawów barkowych, wiąże się z ryzykiem odniesienia kontuzji.
Do najczęściej występujących urazów w obrębie stawu barkowego należą:
- niestabilność stawu barkowego
- uszkodzenie mięśni stożka rotatorów
- uszkodzenie obrąbka stawowego
- uszkodzenie stawu barkowo– obojczykowego
- stan zapalny kaletki podbarkowej
Ze względu na przyczynę, urazy stawu barkowego można podzielić na dwie grupy:
- urazy, które powstały na skutek bezpośredniego kontaktu z rywalem w sportach takich jak; piłka ręczna, rugby, piłka nożna, koszykówka, itp.
- urazy powstałe na skutek przeciążeń lub nakładających się mikrourazów w sportach takich jak; tenis, golf, siatkówka, pływanie, itp.
W skład stawu barkowego wchodzą 3 stawy: ramienny, barkowo – obojczykowy i mostkowo – obojczykowy.
Tworzą one funkcjonalną, jedną całość, a pełny zakres ruchu możliwy jest dzięki ich współdziałaniu. Bóle stawu brakowego stanowią drugą, po bólach kręgosłupa, przyczynę dolegliwości narządu ruchu człowieka. Wynika to z dużego stłoczenia w obrębie małej przestrzeni wielu tkanek odpowiedzialnych za prawidłowe funkcjonowanie stawu ramiennego, realizującego zaawansowane, wielokierunkowe zdania ruchowe. Złożona struktura i funkcje stawu barkowego powodują, że procesy chorobowe mają niejednokrotnie złożony charakter, utrudniający właściwe rozpoznanie i ukierunkowane leczenie. Z tego też względu określa się je w sposób bardzo ogólny „zespołem bolesnego barku”.
Najczęstszą przyczyną bolesnego barku jest uszkodzenie ścięgien mięśni rotatorów, które łączą się w pęczek na kształt stożka, stąd nazwa kliniczna ich przeciążenia – zespół stożka rotatorów. Choroba najczęściej dotyczy osób wykonujących wielokrotnie powtarzane ruchy polegające na zginaniu i odwodzeniu ramion (sportowcy, malarze, fryzjerzy) oraz osób starszych. Dominującym objawem klinicznym jest ból oraz postępujące ograniczenie ruchomości, które pociąga za sobą całkowite ograniczenie ruchomości stawu barkowego.
Bark tenisisty jest zespołem przeciążeniowym i bólowym, charakterystycznym dla sportowców uprawiających sporty rzutowe, jednak nie dotyczy jedynie tej grupy osób. W wyniku sumowania się mikrourazów dochodzi do patologii przedniego segmentu stożka rotatorów. Dysfunkcjami, wynikającymi z tego typu uszkodzenia, są: ograniczenie ruchu odwodzenia i zgięcia ramienia, bolesność podczas wykonywania tych ruchów, obecność stanu zapalnego i nierównowaga siły mięśniowej. Wtórnymi powikłaniami, wynikającymi z charakteru urazu i długotrwałego unieruchomienia, są przewlekle zespoły bólowe, przykurcze w stawie łokciowym, zanik mięśni obręczy barkowej. Dolegliwości związane z tym zespołem powodują utrudnienia w życiu, uniemożliwiają samodzielne ubieranie się, czy wykonywanie innych czynności dnia codziennego.
Głównym założeniem rehabilitacji jest jak największe odzyskanie sprawności i powrót do wykonywanych czynności dnia codziennego, jak również powrót do uprawianej dyscypliny sportowej. Najskuteczniejsze efekty lecznicze uzyskuje się łącząc zabiegi fizykalne z ćwiczeniami rehabilitacyjnymi oraz farmakoterapią. Celem zabiegów fizykalnych w terapii zespołu barku tenisisty jest przyspieszenie gojenia uszkodzonych tkanek, działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, wzmocnienie osłabionych mięśni obręczy barkowej. Z zakresu fizykoterapii wykorzystywane są zabiegi termoterapii, elektroterapii, magnetoterapii i laseroterapii.
W rehabilitacji po uszkodzeniach typowych dla barku tenisisty stosuje się zarówno krioterapię, jak i ciepłolecznictwo. Wybór jednej z tych metod jest uzależniony od czasu jaki upłynął od urazu, czy fazy schorzenia. Nie należy stosować obu metod jednocześnie. Zabiegi fizykalne mogą być stosowane już w pierwszych dniach po urazie, nawet gdy pacjent ma założony opatrunek gipsowy. W takich przypadkach wskazane jest stosowanie magnetoterapii. W przypadku, gdy pacjent ma założony miękki opatrunek można też zastosować krioterapię. W pierwszym etapie uszkodzeń stosuje się krótkotrwałe unieruchomienie, aby ograniczyć stan zapalny i zredukować ból. Zaleca się oszczędzanie chorego barku przez unikanie ruchów bolesnych, odciążanie przez noszenie temblaku lub chusty, spanie na boku zdrowym.
Oprócz zabiegów fizykalnych można wprowadzić statyczne napięcia mięśni ręki, nadgarstka oraz stawu łokciowego i barkowego, wykorzystując do tego celu opór zdrową kończyną, taśmy elastyczne, czy piłeczki. Po zdjęciu unieruchomienia należy przywrócić prawidłową ruchomość w stawie, w tym celu zaczyna wprowadzać się ćwiczenia bierne, które łączy się z krioterapią. Następnie należy odbudować siłę i wytrzymałość mięśni; wprowadza się odpowiednie ćwiczenia rehabilitacyjne oraz przyrządy stawiające dodatkowy opór w trakcie ćwiczeń; ciężarki, gumy i inne. Ćwiczenia przeprowadza się w zakresie bezbólowym.
Można wprowadzić zabiegi jonoforezy z zastosowaniem leku przeciwbólowego i przeciwzapalnego. Stosuje się również leczenie prądami TENS, Trabert, czy prądy Kotza.
W rehabilitacji chorego niezbędna jest nauka czynnego obniżania głowy kości ramiennej ponieważ w wyniku choroby dochodzi do jej unoszenia. Oprócz wyżej wymienionych metod, bardzo pomocna jest metod kinesiology tapingu, która wspomaga i utrwala efekty rehabilitacji pacjenta.
Orthiva Centrum Rehabilitacji Szczecin
http://www.orthiva.szczecin.pl/
