| Porady dla początkujących | Porady dla grających |
| Odżywianie | Przygotowanie fizyczne |
| Rehabilitacja | |
Niestabilność stawu barkowego
Staw ramienny jest stawem o największej ruchomości w organizmie człowieka. Spowodowane jest to obszerną, luźną torebką stawową oraz małą powierzchnią panewki łopatki, w stosunku do głowy kości ramiennej. Jest to to staw kulisty i czynnościowo w największym stopniu odpowiada za bardzo duży zakres ruchu. Płaska panewka stawu, zwłaszcza jej przednia część, w połączeniu z bardzo dużą ruchomością kompleksu, pomimo pogłębienia jej przez obrąbek stawowy, wzmocnienia więzadłami i wspomnianą torebką stawową, predysponują do powstawania niesta
W stawie występują następujące ruchy:
- zginanie 170°
- prostowanie 50°
- odwodzenie 170°
- przywiedzenie 45°
- rotacja zewnętrzna 90°
- rotacja wewnętrzna 80°
- zginanie horyzontalne 130°
- prostowanie horyzontalne 30°
- oraz kombinacje tych wszystkich ruchów
Ruchomość taka zapewnia kończynie górnej dużą funkcjonalność, jednak w konsekwencji jest także źródłem wielu jej dysfunkcji i urazów. Niestabilność stawu ramiennego jest definiowana jako nadmierna przesuwalność głowy kości ramiennej względem panewki stawu.
Stabilność stawu zapewniają więzadła i mięsnie oraz torebka stawowa. Zrośnięcie więzadeł, ścięgien z torebką stawową powoduje zwiększenie stabilność stawu. Każda patologia w obrębie stawu prowadzi do zaburzeń w obrębie tych tkanek. Stabilność całego stawu uzależniona jest od wielu czynników: budowy kostnej stawu, aparatu torebkowo – więzadłowego, właściwej struktury oraz pracy otaczających mięśni, jak również kontroli nerwowo = mięśniowej. Niestabilność stawu barkowego wynikać może z każdej z tych przyczyn, a zazwyczaj jest skutkiem występowania kilku jednocześnie. Niestabilność staw barkowego jest jednym z powodów utrudniających wykonywanie czynności życia codziennego. Doprowadza ona do naruszenia ciągłości mięśni okalających staw, uszkodzeń obrąbka stawowego, bądź też więzadeł. Ze względu na mechanizm jej powstawania, dzieli się na niestabilność urazową, bądź nieurazową. Ze względu na kierunek przemieszczania głowy kości ramiennej mamy niestabilność przednia, tylną, dolną, górną i wielokierunkową. Jednym z urazów, prowadzących do jej powstawania, jest zwichnięcie stawu barkowego. Do zwichnięcia stawu barkowego dochodzi podczas wykręcania lub upadku na wyprostowane, odwiedzione ramię. Zwichnięciom sprzyja również nadmierna swoboda ruchowa stawu.
Dyscypliny sportu, w których najczęściej dochodzi do zwichnięcia to: piłka nożna, tenis, narciarstwo, football amerykański, zapasy, jeździectwo, itp.
Należy wyróżnić kilka rodzajów zwichnięć. Są one podobne, jak w przypadku niestabilności; czyli zwichniecie, przednie, tylne, górne i dolne, uzależnione od kierunku, w którym przemieściła się głowa kości ramiennej w stosunku do panewki. Objawami towarzyszącymi zwichnięciu jest: ból, ograniczenie ruchomości, płaski zarys okolicy naramiennej, wyczuwalny brak głowy kości ramiennej w panewce stawu, bolesne sprężynowanie podczas próby jakiegokolwiek ruchu. Pacjenci najczęściej, przymusowa ustawiają staw w odwiedzeniu i zgięciu do przodu. Zwichnięciom mogą towarzyszyć powikłania neurologiczne; między innymi uszkodzenie nerwu pachowego oraz innych nerwów, co objawia się zaburzeniami czucia na bocznej stronie przedramienia. Mogą występować wrażenia mrowienia, parzenia, czy kłucia w okolicy palców i przedramienia. Późnymi powikłaniami zwichnięć mogą być zwyrodnienia stawu, ograniczenia zakresu ruchów w stawie, a przede wszystkim częste, nawykowe zwichnięcia. Powikłania te mają negatywny wpływ na funkcjonowanie pacjenta w życiu codziennym, jak i w uprawianej dyscyplinie sportowej. Dlatego duże znaczenie ma odpowiednie ich leczenie i rehabilitacja, w tym trening stabilizacji stawów barkowych. Leczenie urazowych zwichnięć opiera się na postepowaniu zachowawczym, bądź operacyjnym. Leczenie nieoperacyjne polega na nastawieniu barku oraz unieruchomieniu go na okres od 1 do 3 tygodni, a następnie wprowadzenie rehabilitacji, w tym treningu funkcjonalnego i stabilizacyjnego, który przyczyni się do poprawienia siły mięśni okalających staw.
Leczenie operacyjne wskazane jest w przypadku zwichnięć niemożliwych do nastawienia zachowawczego, z powodu złamania kości, bądź z powodu poważnych powikłań neurologicznych i naczyniowych. Obecnie leczenie operacyjne przeprowadza się metodą artroskopową, szczególnie u sportowców i osób, których praca zawodowa wymaga sprawności fizycznych.
Metoda ta jest korzystniejsza ze względu na skorcenie czasu rekonwalescencji oraz przyspieszenie efektów fizjoterapii. Rehabilitację, u pacjentów leczonych artroskopowo, wprowadza się bardzo szybko, już w opatrunku unieruchamiającym i kontynuuje przez cały okres powrotu do pełnej sprawności.
Orthiva Centrum Rehabilitacji Szczecin
http://www.orthiva.szczecin.pl/
